Laserpen op kamp: 8 spelletjes voor Chiro, scouts en jeugdbeweging

De laatste twee weken van juli verandert Vlaanderen in één groot kampterrein. In de zomer van 2026 trokken 855 Chirogroepen naar 941 kampen, samen 107.000 leden en leiding, aldus het persbericht van Chirojeugd Vlaanderen via Belgische Radio Unie. Wie het programma schrijft kent het knelpunt: lange avonden en nachtspelen die elk jaar hetzelfde zijn.

Een laserpen vult die avonden met materiaal dat in de kampkist past. Met één groene laserpen, een violette voor het glow-spel en wat karton en spiegeltjes uit de knutselbak zet je acht spelen in elkaar, van een stille sterrenquiz tot een tikspel waar de hele weide van rechtveert. Per spel lees je hieronder leeftijd, groepsgrootte, duur en verloop.

Dat kamp is geen niche: VRT NWS berekende op basis van de Vrijetijdsmonitor dat 271.000 kinderen en jongeren in een Vlaamse jeugdbeweging zitten, 41 procent daarvan bij Chiro.

Wat je nodig hebt: welke kleur voor welk spel

Twee kleuren dekken het hele programma. De groene doet het werk bij stippen, aanwijzen en sterren; de violette gebruik je alleen bij het glow-spel, want die kleur laadt fosforescerend materiaal op. Het oog is in het donker het gevoeligst voor licht rond 500 nanometer, en daar zit groen het dichtst bij.

De rest ligt meestal al in de materiaalkist: een wit laken, kleine spiegels, karton, krijt en fluovestjes. Wat elke golflengte doet, staat per kleur in het informatiecentrum over laserkleuren. Neem reservebatterijen dubbel mee.

Wanneer is het donker genoeg voor een nachtspel?

Reken op ongeveer een uur na zonsondergang voor de stip echt tot zijn recht komt. Begin juli start je dus rond 23:00; op 12 augustus kan dat bijna een uur vroeger, wat met jongere leden het verschil maakt tussen wel en niet meedoen.

De hemelkalender van Volkssterrenwacht MIRA geeft de zonsondergang voor Ukkel: 21:59 op 1 juli, 21:50 op 15 juli, 21:32 op 29 juli en 21:10 op 12 augustus. Over de kampzomer schuift dat moment 49 minuten op.

Zet de rustige spelen zoals de sterrenquiz in een julikamp en bewaar de grote loopspelen voor augustus, als je bijna een uur wint.

Acht spelletjes met een laserpen op kamp

Vaste huisregel bij alle acht: de stip hoort op de grond, op een doek of op een boomstam. Spreek dat één keer af voor je begint, dan hoef je het de rest van de avond niet te herhalen.

1. De lichthint-tocht

Een tocht zonder pijlen: de leiding wijst de weg met korte stippen op een boomstam.

Leeftijd 8+ · Groep 10 tot 40 · Duur 60 tot 90 minuten

• Groene laserpen voor de leiding
• Opdrachtkaarten, krijt en fluovestjes
• Eén leiding per tussenpost

1. Verdeel de groep in ploegjes van vier, elk met een eigen startpunt.
2. Sein vanaf een tussenpost elke twee minuten een korte stip als richtingwijzer.
3. Geef op elke post een opdrachtkaart die ze uitvoeren voor de volgende hint.
4. Sluit af op de kampplaats, waar de kaarten samen één boodschap vormen.

2. Vang de stip

Een opwarmertje dat je in twee zinnen uitlegt.

Leeftijd 6+ · Groep 8 tot 25 · Duur 20 tot 30 minuten

• Groene laserpen
• Een effen stuk weide, een muur of een gespannen tentzeil

1. Laat de stip in onvoorspelbare bochten over de grond dansen.
2. Vangen doen de spelers door hun voet of hand op de stip te zetten.
3. Punt voor wie raak heeft; schuif de stip meteen naar een andere hoek.
4. Varieer met huppelen of op één been, en wissel wie de pen houdt.

3. Morseberichten tussen de tenten

Twee ploegkampen die elkaar opdrachten seinen, zonder één woord te roepen.

Leeftijd 12+ · Groep 6 tot 20 · Duur ongeveer 2 uur

• Twee of drie groene laserpennen
• Een wit laken per tent
• Morsekaartjes, pen en papier

1. Span per ploegkamp een laken op, gericht naar het andere kamp.
2. Spreek af wat een korte en een lange flits is, en oefen drie letters.
3. Sein een opdracht letter per letter; de tegenploeg schrijft mee en ontcijfert.
4. Voer uit en sein terug. De ploeg met de meeste opdrachten wint.

4. Sterrenbeeldenquiz

Het rustigste spel van de acht: de groep ligt stil en jij praat de hemel door.

Leeftijd 10+ · Groep 5 tot 30 · Duur 30 tot 45 minuten

• Groene laserpen
• Planisfeer of sterrenkaart
• Dekens om op te liggen

1. Leg de groep in een kring met de hoofden naar binnen.
2. Wijs drie sterrenbeelden aan en vertel er telkens een verhaal bij.
3. Quiz daarna in ploegjes: jij noemt een naam, zij wijzen aan.
4. Tel de punten en geef een bonus voor wie een vallende ster ziet.

5. Het spiegelparcours

Een ploegspel op tijd, waarbij de straal via spiegels een doelwit moet raken.

Leeftijd 8+ · Groep 3 tot 15 per ploeg · Duur 20 tot 40 minuten

• Groene laserpen per ploeg
• Drie tot vijf kleine spiegels of oude cd's
• Kartonnen schijf als doelwit en een chronometer

1. Zet het doelwit tegen een boom, uit het zicht van de startplek.
2. Verdeel de spiegels over de ploegleden, die elk een vaste plaats krijgen.
3. Stuur de straal van spiegel naar spiegel tot de stip het doelwit raakt.
4. Klok de tijd en laat de ploeg de opstelling twee keer verbeteren.

6. Glow-tekenen op fosforpapier

Tekenen met licht op een vel dat blijft nagloeien, het enige spel met de violette pen.

Leeftijd 6+ · Groep 2 tot 20 · Duur 20 tot 40 minuten

• Violette laserpen van 405 nm
• Glow-in-the-dark-vellen of -verf op karton
• Een donkere hoek van de schuur of een tent

1. Hang de vellen op ooghoogte in een ruimte zonder ander licht.
2. Teken met de stip: elke lijn blijft daarna een tijd staan.
3. Speel tekenwedstrijd: één speler tekent een woord, de ploeg raadt.
4. Laad het vel opnieuw op door het even helemaal te belichten.

7. De vloer is lava, laserversie

De klassieker uit de spelendatabanken, met de stip als bewegende lava.

Leeftijd 6+ · Groep 10 tot 40 · Duur 15 tot 20 minuten

• Groene laserpen
• Banken, hoepels, blokken of autobanden als eilanden

1. Leg de eilanden in een parcours over de weide of door de zaal.
2. Verklaar de bewegende stip tot lava die over de grond kruipt.
3. Raakt de stip de voeten van een speler, dan schuift die door naar de jury.
4. Versnel het tempo elke twee minuten tot er één eiland overblijft.

8. De stille lichtshow

Geen wedstrijd, maar een afsluiter voor de laatste kampavond.

Leeftijd 8+ · Groep 10 tot 60 · Duur 30 tot 60 minuten

• Meerdere laserpennen, eventueel een groene laserpen met opzetcaps
• Spiegeltjes of cd's als reflectoren, glowsticks
• Eén luidspreker met een rustige afspeellijst

1. Span een groot doek tussen twee bomen en zet de groep in het gras.
2. Verdeel de pennen onder vier leden die achteraan staan.
3. Laat hen de patronen op het doek en de boomstammen bewegen op de muziek.
4. Sluit af met de glowsticks uit en een minuut stilte voor het slaapliedje.

Waarom een violette laser glow-in-the-dark doet oplichten

Violet licht laadt de fosforlaag op, groen en rood niet. De gangbare glow-stof is strontiumaluminaat: volgens de beschrijving op Wikipedia over strontiumaluminaat neemt dat materiaal licht op tussen 200 en 450 nanometer en straalt het daarna groen uit rond 520 nanometer. Een violette laserpen werkt op 405 nm en valt binnen dat venster; groen (532 nm) en rood (650 nm) niet, dus hun stip laat geen spoor achter.

Hoelang een tekening blijft staan, hangt af van de belichting. Het RIVM beschrijft dat strontiumaluminaat na een halve minuut belichten ongeveer een uur licht geeft, waarbij de helderheid in de eerste minuten het sterkst terugloopt. Een getrokken lijn is dus enkele minuten helder en daarna nog vaag aanwezig.

Groene laserpen 532 nm

Werkt op twee AAA-batterijen en past in een broekzak, handig voor leiding die de hele avond op de been is. Bij zes van de acht spelen hierboven is dit de kleur die je nodig hebt.

€ 19,99

Bekijk de groene laserpen

Welke sterrenbeelden wijs je aan in juli en augustus?

Twee maanden, twee ankerpunten aan de hemel. In juli werk je vanuit de Zomerdriehoek; in augustus komt Cassiopeia erbij en valt de beste meteorennacht van het jaar.

De juli-gegevens komen uit de hemelkalender van Volkssterrenwacht MIRA, de augustusbeschrijving van Volkssterrenwacht Urania. Diezelfde bron zet het maximum van de Perseïden op donderdag 13 augustus 2026, in een nacht zonder maanlicht. Zit je dan op kamp, plan de sterrenquiz op 12 augustus na het kampvuur.

De plek telt even hard als de datum. Over de Ardennen als kampstreek voor sterrenkijken lees je welke regio's donker genoeg zijn.

Veelgestelde vragen

Nachtspel, iemand een idee?

Voor een grote groep werkt de lichthint-tocht het best: de ploegen blijven in beweging en jij stuurt ze bij met korte stippen op boomstammen. Heb je weinig tijd, neem dan Vang de stip als opwarmer. Voor de laatste kampavond past de stille lichtshow beter, omdat de groep daarna rustig gaat slapen.

Welke laserpen gebruik je om sterren aan te wijzen?

Een groene van 532 nm. De straal tekent een lijn tegen de nachthemel, waardoor de hele groep dezelfde ster volgt in plaats van te gissen naar wat jij bedoelt. Op de overzichtspagina met groene laserpennen staan de modellen naast elkaar met hun batterijtype en afmetingen.

Hoe werkt glow-in-the-dark?

Het materiaal, meestal strontiumaluminaat, neemt kortgolvig licht op en geeft dat traag weer af als groen licht. Strontiumaluminaat neemt licht op tussen 200 en 450 nanometer en straalt groen uit rond 520 nanometer. Een violette laserpen van 405 nm valt binnen dat venster, een groene of rode niet.

Wanneer zijn de Perseïden in 2026 te zien?

Volkssterrenwacht Urania zet het maximum op donderdag 13 augustus 2026, in een nacht zonder maanlicht, wat de zwakkere meteoren zichtbaar houdt. Plan de sterrenquiz op de avond van 12 augustus, laat de groep plat op dekens liggen en kijk niet allemaal dezelfde kant op, zodat je samen een groter stuk hemel dekt.

Hoe organiseer je een nachtspel op kamp?

Begin ongeveer een uur na zonsondergang, verdeel de leiding vooraf over de posten en laat jongere leden per twee lopen. Zeg er ook bij dat wie liever toekijkt gewoon mag toekijken. Leg de reservebatterijen bij de leiding die het spel leidt, niet in de materiaaltent.

Zo bouw je het in je kampprogramma

Eén groene laserpen volstaat voor zes van deze acht spelen; de violette voeg je toe zodra je met glow-in-the-dark wil werken. Kies per avond een spel dat bij het tijdstip past: de rustige vormen wanneer het pas laat donker wordt, de loopspelen in augustus. Loopt je kamp over 12 augustus, dan hoort de sterrenquiz in die nacht.

Zet dat al in het dagschema voor je vertrekt, en bestel het materiaal op tijd; op de pagina over levertijd en bezorging staat hoe snel een pakket bij je is.

Tim Buikema is eigenaar van Laserpen.be en levert sinds 2009 laserpennen aan jeugdbewegingen, scholen en gezinnen in België en Nederland.