Meeuwen verjagen met een laser

Zilvermeeuwen en kleine mantelmeeuwen broedden vroeger in de duinen en op schorren. Die plekken verdwenen, en de vogels vonden een alternatief op gebouwen in de kustgemeenten, op loodsen en op de Vismijn, schrijft de meeuwenfolder van de Provincie West-Vlaanderen.

Volgens het INBO broedde in 2019 minder dan 10% van de Vlaamse zilvermeeuwen nog op de grond, en van de kleine mantelmeeuw zat in 2015 tot 2019 meer dan de helft op daken. De grootste kolonies lagen op ruime daken in haven- en industriegebied, zoals bij PSA in de voorhaven van Zeebrugge en op de vismijn in Oostende (INBO-advies INBO.A.4054).

In 2020 waren een aantal van die dakkolonies verstoord of verlaten, en het INBO verwachtte dat de meeuwen nieuwe daken zouden zoeken. In de woonkernen van Oostende telde een drone in 2018 al 409 nesten. Een plat loodsdak dat vandaag leeg is, kan dus volgend voorjaar een broedplek zijn.

Volgens de Algemene Broedvogelmonitoring van het INBO nam de zilvermeeuw sinds 2007 gemiddeld met 7,2% per jaar af, terwijl de kleine mantelmeeuw gemiddeld met 5,2% per jaar toenam.

Het broedseizoen loopt volgens de provincie van april tot augustus. Omdat meeuwen beschermd zijn, neem je maatregelen alleen vóór of na het broeden. Wie wacht tot mei, kijkt tegen een nest met eieren aan.

De provincie raadt aan je dak regelmatig te betreden, vooral van april tot eind juni, omdat je aanwezigheid de plek minder aantrekkelijk maakt. Op het platte dak van een loods lukt dat niet elke dag. Met een laser stoor je de verkenners vanaf de grond. Begin vroeg: meeuwen keren vaak terug naar dezelfde broedplek, zegt de gemeente De Panne.

Een luidspreker met noodkreten lijkt snel geregeld. Maar volgens de provincie kunnen geluidssignalen meeuwen wel verplaatsen, maar treedt er al snel gewenning op. Bij een hotel of camping stoort het geluid bovendien je gasten.

Een plastic roofvogel of vogelvlieger als meeuwen verschrikker werkt even kort: meeuwen wennen snel aan een nepvogel. Een laserstip komt telkens uit een andere hoek.

Hoe meeuwen op een laser reageren, is minder goed onderzocht dan bij ganzen. In een Nederlandse proef met een automatische groene laser op een pluimveebedrijf zag de boer dat meeuwen en ganzen de weilanden snel verlieten zodra de laser daar aanstond (Wageningen Bioveterinary Research). Dat is een waarneming, geen telling. Reken op een middel dat werkt zolang je het volhoudt.

1. Verwijder voor maart takjes, mos en ander nestmateriaal van het dak. Zet afval pas kort voor de ophaling buiten, afgesloten.
2. Let vanaf begin maart op wanneer de eerste meeuwen landen. Vroeg en laat op de dag valt de stip het best op.
3. Richt de stip op het dakvlak een paar meter naast de groep en schuif hem rustig naar ze toe. Nooit op de vogel zelf.
4. Herhaal dit bij elke landing, ook bij één meeuw, en wissel je standplaats af.
5. Zie je een nest met eieren of jongen, laat die plek dan met rust tot na het broedseizoen.
6. Plaats buiten het broedseizoen pinnen, kabels of netten op hun favoriete plekken.

Meeuwen zijn beschermde vogels. Vernietig nooit zelf eieren: volgens de provincie helpt het ook niet, want de vogels leggen gewoon nieuwe. Een leeg nest mag je volgens de gemeente De Panne verwijderen, op voorwaarde dat er geen eieren of jongen in liggen. Twijfel je wat op jouw dak mag, vraag dan raad aan Natuur en Bos.

Laat ook je gasten geen meeuwen voederen: volgens de provincie is dat bij wet en politiereglement verboden, met een boete tot 250 euro.

Een klasse 3B-laser is geen speelgoed. Schijn nooit naar mensen, dieren, voertuigen of schepen, en nooit over water, glas, zonnepanelen of metalen daken: die weerkaatsen de straal. Schijn ook nooit naar vliegtuigen of helikopters: luchtverkeersleider skeyes telde in 2025 in België 169 incidenten waarbij piloten met een laser werden beschenen (VRT NWS). Meer daarover lees je op laserveiligheid.